ที่มาจาก :: ปฏิทินไหว้พระธาตุประจำปีเกิด 2547



1. ปีชวด : พระธาตุศรีจอมทอง
     ปีชวดเป็นปีแรกของปีนักษัตร มีสัญลักษณ์ เป็น "หนู" พนะธาตุประจำปีเกิดนี้ จะได้พระธาตุศรีจอมทอง แห่งวัดพระธาตุศรีจอมทอง ตั้งอยู่ ณ อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ พระธาตุนี้มีลักษณะศิลปะสถาปัตยกรรมล้านนา สกุลช่างเชียงใหม่ แม้จะมีขนาดที่ไม่ใหญ่โตนักแต่ก็งดงาม นอกจากนี้ยังมีความสำคัญมาตั้งแต่อดีตกาลจนปัจจุบัน

คำบูชา
นะโมพุทธายะ นะมามิ ติโลกะโมลี โลหะกูเฏ
ปะติฏฐิตัง ปูชิตัง สัพพะโลเกหิ กิตติมันตัง มะโนหะรัง
อะหังวันทามิ สัพพะทา อังคะวะเย ปุเรรัมเม โกวิลา
รัคคะปัพพะเต สะหิเหมะคูหา คัพเภ ทักขิณะโมลี  
ธาตุโย อะหังวันทามิ สัพพะทา




2. ปีฉลู : พระธาตุลำปางหลวง
     ปีฉลู มีลักษณะทางสัญลักษณ์เป็นรูป "วัว" พระธาตุประจำปีเกิดปีนี้ คือพระธาตุลำปางหลวง แห่งวัดพระธาตุลำปางหลวง ตั้งอยู่อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง พระธาตุแห่งนี้เป็นศิลปะสถาปัตยกรรมสกุลช่างลำปาง ปรากฎอิทธิพลไทลื้อ วัดพระธาตุลำปางหลวงเลื่องลือในปาฏิหาริย์ของพระธาตุ ที่สะท้อนเป็นภาพกลับหัวในพระวิหารและมณฑป

คำบูชา
ยาปาตุภูตา อะตุลานุภาวาจีรัง ปะติฏฐาลัมภะ กัปปะปุเร เทเวนะ คุตเตา อุตตะราภิทัยยา นะมามิ หันติ วะระชินะธาตุ กุมาระกัสสะปะ นะลาตะธาตุโย เมฆิยะมะหาเถโร กะนะธาตุง ฐะเปติ มหาฐาเน เจติยัง ปูชิตา นะระเทเวหิ อะหังวันทามิ ธาตุโย





3. ปีขาล : พระธาตุช่อแฮ
      ปีขาล มีสัญลักษณ์เป็นรูป "เสือ" พระธาตุประจำปีเกิด คือ พระธาตุช่อแฮ แห่งวัดพระธาตุช่อแฮ อำเภอเมืองฯ จังหวัดแพร่ เป็นพระธาตุสำคัญและเป็นพระธาตุประจำเมือง มีลักษณะทางศิลปสถาปัตยกรรมแบบล้านนา สกุลช่างเมืองแพร่ สกุลช่างนี้หากพิจารณาในรายละเอียดจะพบอิทธิพลศิลปะสุโขทัยแอบแฝงอยู่ ลักษณะทางกายภาพจะมีความชะลูดประกอบกับตำแหน่งที่ตั้งเป็นเนินเขา จะทำให้คนเห็นได้แต่ไกล

คำบูชา
โกเสยยะ ธะชัคคะ ปัพพะเต สัตตะมะโนรัมเม พุทธะเกสาธาตุ ปะติฏฐิตา อะหังวันทามิ สัพพะทา อะหังวันทามิ ธาตุโย อะหังวันทามิ สัพพะโส





4. ปีเถาะ : พระธาตุแช่แห้ง
     ปีเถาะมีสัญลักษณ์เป็นรูป "กระต่าย" พระธาตุประจำปีเกิด คือ พระธาตุแช่แห้ง แห่งวัดพระธาตุแช่แห้ง อำเภอเมืองฯ จังหวัดน่าน สกุลช่างเมืองน่านจะปรากฏอิทธิพล ล้านนาจากเมืองเชียงรายและอิทธิพลของไทลื้อ สำหรับพระธาตุแช่แห้งนี้โดยรวมเป็นลักษณธช่างล้านนา แต่หากลงลึกในราบละเอียดจะพบ ฝีมือช่างพื้นเมืองไทลื้อผสมกันอย่างลงตัว พระธาตุแช่แห้งมีทรงค่อนข้างสูงแต่มีความ ละมุนละไมจากเส้นรูปทรงแตกต่างไปจากเมืองแพร่

คำบูชา
ยาปาตุภูตา อะตุลานุภาวาจีรัง ปะติฏฐิตา นันทะกัปปะเกปุเร เทเวนะ คุตตา วะระพุทธะธาตุง จิรัง วันทามิ หันตัง ชินะธาตุโย โสตะถาคะตัง อะหังวันทามิ สัพพะทา อะหังวันทามิ ทูระโต





5. ปีมะโรง : พระธาตุพระสิงห์
     ปีมะโรง มีสัญลักษณ์ "งูใหญ่" อันหมายถึงพญานาค และหรือมังกร พระธาตุประจำปีเกิดนี้จะได้แก่ พระธาตุพระสิงห์ แห่งวัดพระสิงห์ อำเภอเมืองฯ จังหวัดเชียงใหม่ วัดพระสิงห์เป็นวัดใหญ่และสำคัญมากที่อยู่กลางเมือง สถาปัตยกรรมภายในวัดนี้จัดว่างดงามมาก ด้วยเป็นฝีมือช่างหลวงของนครเชียงใหม่ พระธาตุจะมีขนาดไม่ใหญ่นัก และตั้งหลบอยู่ภายในมีการตกแต่งน้อย ถือว่าเป็นความงามที่เรียบง่าย

คำบูชา
อิติปะวะระสิหิงโต อุตตุมะยะโสปิ เตโช ยัตถะ กัตถะ จิตโตโส สักกาโร อุปาโท สะกาละพุทธะ สาสะธัง โชตะยันโตวะ ทีโป สุระนะเรหิ มะหิโต ธะระมาโนยะพุทโธติ นะมามิ สิหิงคะพิมพัง สุวัณณาภิรัมมัง ลังกาชาตัง โสภาภิโสภัง สะราภิกันตัง นะมามิหัง





6. ปีมะเส็ง : พระมหาเจดีย์พระพุทธคยา
     ปีมะเส็ง มีสัญลักษณ์เป็น "งูเล็ก" สำหรับพระธาตุประจำปีเกิดนั้นอยู่ไกลนัก นั่นคือพระมหาเจดีย์พระพุทธคยา ประเทศอินเดีย อันเป็นบูชณียสถานที่สำคัญมาแต่โบราณ เนื่องจากสถานที่ประดิษฐานจะอยู่ไกล คนโบราณจึงใช้เจดีย์เจ็ดยอดเมืองเชียงใหม่แทนและมาภายหลัง มีการจำลองพระมหาเจดีย์ มาสร้างขึ้นที่วัดอนาลโย จังหวัพะเยา ซึ่งทำให้คนที่มีศรัทธาจะไปนมัสการทำได้จ่ายขึ้น
      ปีมะเส็งนอกจากวัดอนาลโยแล้วยังสามารถบูชาพระธาตุเจดีย์ศรีมหาโพธิ์ วัดหนองบัว จังหวัดอุบลราชธานี และพระธาตุเจ็ดยอด วัดเจ็ดยอด จังหวัดเชียงใหม่ได้อีกด้วย

คำบูชา
ปะฐะมัง โพธิปัลลังกัง ทุติยัง อะนิมิสสะกัง ตะติยัง จังกะมะ เสฏฐัง จตุตะกัง ระตะนะฆะรัง ปัญจะมัง อะชะปาละนิโคธัง ฉัฏฐัง ราชะยะตะนัง สัตตะนัง มุจจะลิทัง อะหังวันทามิ ทูระโต
(หรือจะบูชาต้นโพธิ์ตามวัดต่าง ๆ ก็ได้ คำบูชาต้นโพธิ์ “โพธิรุกเขปูชิโน”)



7. ปีมะเมีย : พระธาตุชเวดากอง
     ปีมะเมีย มีสัญลักษณ์เป็นรูป "ม้า" พระธาตุนี้จะได้แก่ พระธาตุชเวดากอง แห่งเมืองย่างกุ้ง ประเทศเมียนมาร์ (พม่า) เจดีย์นี้มีการต่อเติมมากมายหลายหลัง ทำให้รูปแบบพัฒนาไปเรื่อยๆ ลักษณะสุดท้ายได้มีลักษณะเป็นศิลปะพม่าอย่างเต็มที่ และมีอายุร่วมสมัยทางศิลปะกับรัตนโกสินทร์ตอนต้น จากเดิมที่เป็นงานศิลปะมอญ ร่วมสมัยอยุธยาของเรา
      พระธาตุชเวดากองที่พม่าอาจจะไกลไปสำหรับบางท่าน สำหรับท่านที่ไม่ต้องการไปถึงพม่าก็สามารถที่จะ นมัสการ เจดีย์พระบรมธาตุ วัดพระบรมธาตุ ที่จังหวัดตาก ได้เช่นเดียวกัน

คำบูชา
สัมมา สัมพุทธะ นะลาตะอัฎฐิ จะตุเกสาธาตุยา คันธะวะรังฐิตัง ปะระมาธาตุ เจติยัง อะหังวันทามิ สัพพะทา





8. ปีมะแม : พระธาตุดอยสุเทพ
     ปีมะแม มีสัญลักษณ์เป็นรูป "แพะ" พระธาตุประจำปีเกิดปีนี้คือ พระธาตุดอยสุเทพ แห่งวัดพระธาตุดอยสุเทพ อำเภอเมืองฯ จังหวัดเชียงใหม่ และเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนล้านนา ลักษณะศิลปะสถาปัตยกรรมจะเป็นแบบล้านนา - เชียงใหม่ ตั้งอยู่บนภูเขา ทำให้เจดีย์ดูงดงามและเด่นชัด

คำบูชา
สุวัฒฒะเจติยัง เกสาวะระมัตถุลุงคัง วะรัญญะธาตุ สุเทวะนามะทัง นะรัญญะธาตุง สุเทวะนามะทัง นะระเทเวหิ สัพพะปูชิตัง อะหังวันทามิ สัพพะทา





9. ปีวอก : พระธาตุพนม
     ปีวอก มีสัญลักษณ์เป็นรูป "ลิง" พระธาตุประจำปีเกิดนี้เป็นพระธาตุที่แตกต่างไปจากพระธาตุอื่นๆ ที่กล่าวมา นั่นคือพระธาตุพนม แห่งวัดพระธาตุพนม อำเภอนครพนม จังหวัดนครพนม พระธาตุนี้เป็นพระธาตุที่มีความสำคัญต่อประชาชนทั้งสองฝั่งแม่น้ำโขง เป็นพระธาตุที่มีลักษณะพื้นเมืองของอาณาจักรโคตรบูรณ์โบราณ ได้มีการปรับปรุงมาโดยตลอดตั้งแต่สมัยอยูธยา ในปีพุทธศักราช ๒๕๑๗ ได้ล้มลงยังความเศร้าโศกแก่ประชาชนชาวไทย - ลาว เป็นอบ่างมาก ต่อมาได้บูรณะปฏิสังขรณ์ ตามลักษณะเดิม แล้วเสร็จในปีพุทธศักราช ๒๕๑๙

คำบูชา
ปุริมายะ ทักขณายะ ปัจฉิมายะ อุตตะรายะ เหฏฐิมายะ อุปะริมายะ ทิสายะ กะปะณะศิริสะมิง ปันพะเตมะกัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคธาตุง สิระสานะมามิ เสตะฉัตตัง สุวัณณะระชะตัง ระตะนัง ปะณีตัง พุทธะ อุรังคะเจติยัง อะหังวันทามิ สัพพะทา





10. ปีระกา : พรธาตุหริภุณชัย
     ปีระกา มีสัญลักษณ์เป็นรูป "ไก่" พระธาตุประจำปีเกิดจะเป็นพระธาตุหริภุณชัย แห่งวัดพระธาตุหริภุณชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน ศิลปกรรมล้านนา สกุลช่างเมืองลำพูนนี้ มีทั้งที่เป็นแบบนี้ปรากฏอิทธิพลลพบุรี (ละโว้) และที่มีอิทธิพลเมืองใหม่ ซึ่งวัดพระธาตุหริภุณชัย จะมีลักษณะทางศิลปะสถาปัตยกรรมในแบบหลัง ซึ่งจะลักษณะที่งดงามและลงตัว

คำบูชา
สุวัณณะเจติยัง หะริภุญชะยัฐฐัง วะระโมลีธารัง อุรัฏฐิเสฏฐัง สะหะอังคุลิฏฐิง กัจจายะเนนา นิตะปัตตัปปะการัง สีเสนะ มัยหัง ปะระมามิธาตุง





11. ปีจอ : พระธาตุจุฬามณี
     ปีจอ มีสัญลักษณ์เป็นรูป "สุนัข" พระธาตุประจำปีนี้เดิมเป็นพระธาตุจุฬามณี ซึ่งเชื่อกันว่าประดิษฐานอยู่บนสวรรค์ มาภายหลังได้มีการสร้างพระธาตุเกตุแก้วจุฬามณีที่วัดเกตุการาม อำเภอเมืองฯ จังหวัดเชียงใหม่ จึงใช้พระธาตุนี้แทน ศิลปะสถาปัตยกรรมเป็นแบบล้านนารุ่นหลัง
     นอกจากพระธาตุจุฬามณีบนสวรรค์และพระธาตุเกตุแก้วจุฬามณี ที่จังหวัดเชียงใหม่แล้ว ก็ยังมีเจดีย์สำหรับผู้ที่เกิดปีจอ อีกหนึ่งองค์ ก็คือพระธาตุอินทร์แขวน ประเทศพม่า

คำบูชา
ตาวะติงสายะ ปุรัมเม เกสะจุฬามะณี สะรีระปัพพะตา ปูชิตา สัพพะเทวานัง ตังสิระสาธาตุ อุตตะมัง อะหังวันทามิ สัพพะทา



12. ปีกุน : พระธาตุดอยตุงปีกุน
     มีสัญลักษณ์เป็นรูป "สุกร" แต่สำหรับคนล้านนาจะใช้ "ช้าง" พระธาตุประจำปีเกิดคือ พระธาตุดอยตุง แห่งวัดดอยตุง อำเภอดอยตุง จังหวัดเชียงราย เมืองเชียงรายเป็นเมืองเก่าแก่ร่วมสมัยกับสุโขทัยและเมืองเชียงใหม่ มีสัญลักษณ์ล้านนา ผสานอิทธิพลพื้อนเมืองปูชนียสถานในเมืองเชียงราย จะมีขนาดไม่ใหญ่ และมักให้ความรู้สึกสันโดษ

คำบูชา
อิมัสสะมิง ภัททะกัปเป จะตุพุทธา พุชูฌะติตะวา กะกุสะนูระ โกนาคะมะนะ กัสสะปะ โคตะมะราชะคะเห จะระติปิณะฑายะ มิถิลายะนะคะเรสิ จะรัตติ ปิณะฑายะ อะตะตีตา พุทธาเน อิมัสสะมิง ปัพพะตาคิริ ปะทะ กังนะสิทิตะวา เมตเตยยะ อะนาคะเต จะระติปิณะฑายะ ราชะคะเห อิมัสสะมิง ฐาเนนะสิทิสิริ สุภะปะวะ รังมะคะโล ตะโมลากะถามะนิราชะ สาตะระนะมามิหันตัง วะระชินะธาตุง อะหังวันทามิ สัพพะทานะตัง วะชิระธาตุโย อะระหังวันทามิ สัพพะทา